28-05-2008
Door Georges RouzeauDe stad van Simenon maakt een transformatie door: in 2009 wordt er een nieuw TGV-station (ontworpen door Santiago Calatrava) geopend, alsmede een ambitieus museumcomplex (de Grand Curtius). Ondertussen blijft deze levendige bruisende stad met haar gevarieerde erfgoed – dat gaat van koperwaren tot ‘Outsider Art’ – even verleidelijk.
Eerste indrukkenBij aankomst voert onze tocht door Luik ons in enkele minuten van het nog in aanbouw zijnde hypermoderne nieuwe TGV-station van Santiago Calatrava naar de in baksteen en vakwerk uitgevoerde huizen uit de 17e eeuw. Onderweg passeren we patriciërshuizen, kloostergebouwen, talloze kerken… en minstens zoveel bars. Treffend is ook de kosmopolitische sfeer van Luik: de stad ligt op de grens met Nederland, Duitsland en Luxemburg en men hoort er allerlei verschillende accenten. Er woont ook een grote Italiaans-Belgische gemeenschap die oorspronkelijk kwam om in de mijnen te werken. Luik, dat in de 15e eeuw werd beschouwd als het Nieuwe Athene, telt meer dan 90.000 studenten die de bars van het ‘Carré’ regelmatig bezoeken. De stad ondergaat momenteel een hele renovatie, waar onder ander het project Grand Curtius van getuigt; een museumcomplex dat in 2009 opengaat. Als u de rivier oversteekt, komt u in Outremeuse (over de Maas), de volkswijk van Georges Simenon waar elke vrijdag een vlooienmarkt wordt gehouden op de Boulevard Saint-Pholien.  Paleis van de Prins-bisschoppen © G. Rouzeau/ViaMichelin Een belangrijk religieus erfgoed Luik heeft een opmerkelijke geschiedenis: dit bolwerk van het heilige Rooms Germaanse rijk werd vrijwel autonoom onder een lijn van prins-bisschoppen. Daar kwam een einde aan toen in 1795 de Franse revolutie uitbrak. Onder de heerschappij van Notger (972 – 1008) kreeg Luik de status van een kerkelijk vorstendom. Het Paleis van de Prins-bisschoppen aan het Place Lambert, gebouwd door Notger en in de 16e eeuw helemaal herbouwd, symboliseert deze bijzondere regeringsvorm. Vanaf de 10e eeuw ontwikkelt deze stad met honderd klokkentorens zich tot een ware ‘Maaskunst school’, die zich onderscheidt door het goud- en zilversmeedwerk, gietijzer en koperwerk. Een deel van uw verblijf zal gewijd zijn aan de bezichtiging van de meest interessante religieuze bouwwerken. U kunt beginnen met de Romaanse Saint-Barthélemy kerk waar een zeer bijzonder stuk staat: een geelkoperen doopvont, waarschijnlijk uit de 12e eeuw. Het is een meesterwerk van Maaskunst waarin technisch vakwerk is samengesmolten met artistieke elegantie. De gotische Saint-Paul kathedraal is eveneens een bezoek waard: de hoge cilindrische zuilen trekken uw blik omhoog naar de met ranken beschilderde gewelven uit de 16e eeuw. Achter de grote preekstoel heeft de beeldhouwer Guillaume Geefs een geweldige Lucifer gevormd uit wit marmer. Het is zo’n succes dat satanisten regelmatig komen bidden aan zijn voeten. Genoeg om verdoemenis over hem heen te roepen; men overweegt om hem te excommuniceren.  Dode Christus © G. Rouzeau/ViaMichelin Mist u vooral de Dode Christus niet (een werk van Jean Del Cour). Hoewel hij van marmer is, lijkt zijn borstkas omhoog te bewegen. Deze beeldhouwer is de barokke held van Luik; een waardig leerling van Bernin en meester van de horizontale plooien. De kathedraal bezit tevens een schat die getuigt van de rijkdom en de macht waarover de prins-bisschoppen van Luik beschikten; de reliek van Karel de Stoute, gemaakt van goud, vermeil en email. Aansluitend kunt u een bezoek brengen aan de gotische Saint-Jacques kerk, hoewel die buiten het centrum ligt. De architecturale binnendecoratie is een meesterwerk in zijn soort: gewelven met vele boogribben, in medaillon geschilderde portretten, bewerkte sluitstenen, en niet te vergeten talloze beelden van Jean Del Cour… Een ideale afsluiting van dit programma is een bezoek aan het Grand Curtius (dat helaas na veel vertraging pas opengaat in 2009). De Grand CurtiusDe Grand Curtius is een ambitieus museumcomplex dat normaal gesproken (de interrupties van dit project zijn niet meer te tellen) begin 2009 open zou gaan, maar de werkzaamheden zijn verschillende malen onderbroken. Het gaat om een hergroepering van verschillende bestaande instituten, waarvan de façades nog altijd te bewonderen zijn. De Grand Curtius omvat het Curtius museum, het Glasmuseum, het Wapenmuseum en het Museum van het Waalse Leven. Liften, passages, nieuwe expositieruimtes en een hergroepering van de collecties moeten een uitgebreid beeld geven van de Maaskunst vanaf de oudheid tot nu toe. Met ongeduld wordt gewacht op het moment dat het evangelieboek van Notger opnieuw te bewonderen is; een ivoren stuk uit de 11e eeuw dat is versierd met email en koper. Er zijn slechts drie van zulke boeken in de hele wereld…  Place du Marché © G. Rouzeau/ViaMichelin De oude stadDe oude stad, die wordt gevormd door de Place Saint-Lambert en de Place du Marché, leent zich prima om wat de flaneren, een kopje koffie te drinken, te winkelen, dingen te bezoeken of zomaar wat rond te lopen. Kijk eens omhoog en in alle hoeken: de restanten van de patriciershuizen, de oude kloosters die zijn verbouwd tot galeries voor antiquairs (zoals dat van de Ursulinen) geven de stad haar charme, evenals de kleine doodlopende straatjes en de oude muren. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor de Rue Hors-Château, waar veel antiquairs zijn gevestigd. De rust hier vormt een sterk contrast met de geanimeerdheid in de Rue En Féronstrée. Deze laatste straat dankt haar naam aan de ‘férons’, ofwel de smeden, die er in de middeleeuwen werkten. Ons favoriet plekje om wat te drinken? De Place du Marché. Net zo oud als de stad zelf en hier liggen een aantal terrassen naast elkaar aan de voet van de Perron; een monumentale fontein die sinds mensenheugenis de gemeentelijke vrijheden van Luik symboliseert. Vanaf de kathedraalwijk kunt u ook kiezen voor ‘le Carré’, dat bestaat uit een netwerk van kleine voetgangersstraatjes waar men overdag komt voor de boodschappen en ’s avonds om te feesten in één van de bars, restaurants of clubs. Luik heeft al een feestreputatie dankzij de duizenden studenten. Het Sint Nicolaasfeest op 6 december is één van de hoogtepunten op hun sociale kalender. Voordat ze om drank gaan bedelen, verven ze de mannelijke attributen van de stier van beeldhouwer Joseph Mignon rood. Die staat op Les Terrasses tussen de Pont Albert 1er en de Boulevard d’Avroy, midden in het centrum van Luik.  Place du Marché © G. Rouzeau/ViaMichelinMaar u kunt natuurlijk ook uw vertier Outremeuse zoeken, in de Rue Roture waar zoveel restaurants en cafés zijn geconcentreerd dat le Carré er bij verbleekt. Voor deze straat is het uur van de glorie op 15 augustus, wanneer de geboorte van de Vrije Republiek van Outremeuse wordt herdacht (geïnspireerd op die van de Montmartre). Dit is een in 1927 opgerichte Luikse associatie. Dan staat er een menigte ,die net zo dicht is als een schilderij van Jeroen Bosch, te zingen met een glas ‘péket’ (jenever) in de hand. Een vrijdag in OutremeuseMaar er zijn andere lovenswaardige redenen om in Outremeuse te flaneren. Elke vrijdag wordt er een vlooienmarkt gehouden op de Boulevard Saint Phollien, die begint tegenover de Pont des Arches. Als u echt iets goeds wilt kopen, dan moet u er tussen 6.00 en 6.30 uur zijn. Anders is het een gelegenheid om wat rond te lopen tussen de twee rijen ‘brol’ (een term die verwijst naar een voorwerp met een slechte kwaliteit en in ruimere zin naar troep), in het gezelschap van een bonte verzameling Vlamingen, Walen en Nederlanders. Halverwege staat de oude Abdij du Val-des-Écoliers (1224) waarin nu de Architectuuracademie Saint-Luc van Wallonië en het Institut des Beaux-arts Saint-Luc zijn gevestigd. Er tegenover ligt de bar en het restaurant Côté Jardin, een trefpunt voor studenten, handelaars in tweedehands spullen en koopjesjagers. De bar, gemaakt van namaakbeton en nep rocaille (kijk uit voor uw knieën) getuigt van de beste smaak… Op mooie dagen vecht iedereen voor een plekje in de achtertuin.  Het geboortehuis van de componist André Grétry © G. Rouzeau/ViaMichelin Outremeuse is ook de geboorteplek van één van de bekendste (en meest productieve) romanschrijvers van de 20e eeuw; Georges Simenon. De schepper van commissaris Maigret is opgegroeid in de schaduw van de klokkentoren van de Saint-Nicholas kerk, in confrérie van Saint-Roch midden in Outremeuse. Café Grétry (tegenover de kerk) lijkt met haar mannelijke clientèle die vrijwel exclusief Italiaans is, uit een roman van de schrijver te komen. Met het schrijven van Le Pendu de Saint-Pholien (Maigret en het lijk aan de kerkdeur), bewijst Simenon ook eer aan zijn kindervriend, de bohemienne schilder Joseph Klein die hangend aan de deur van de Saint-Pholien kerk, aan het begin van de boulevard, werd gevonden. Een brochure met de titel Sur les traces de Simenon (in de sporen van Simenon) is beschikbaar via de VVV. De route begint op de Place Saint-Lambert waar de ouders van Georges elkaar hebben ontmoet. Hij eindigt, na een tocht over beide oevers, op de Place Saint-Denis waar de kleine Simenon met de kinderen uit de buurt speelde om te ontsnappen aan de familiebijeenkomsten bij zijn oom, koster van la Collégiale en net zo saai als een dag zonder bier. Musée d’Ansembourg Een mooi particulier herenhuis, een elegante mix van Louis XIV en Louis XV stijl, dat het meeste van haar originele decoratie heeft behouden. Hierdoor was het voorbestemd om een museum van decoratieve kunsten te worden. Let vooral op de met stucwerk versierde plafonds, het siersmeedwerk van de trap en de met leer gedecoreerde muren in Cordoba stijl. Het Musée is afgemaakt met meubels en uurwerken, een speeltafel en enkele schilderijen die representatief zijn voor de Luikse smaak en manieren.  © G. Rouzeau/ViaMichelin De heuvels van de citadelDit is ook Luik. En dit is beslist een plek die mijn hart heeft veroverd. Ik houd van het platteland in de stad en omgekeerd. De heuvel van Bueren en de heuvels die de oude citadel omringen, bieden een magnifieke ontsnapping op goed tien minuten van de Place Saint-Lambert. Trappen, versterkingen, stukken muur, terrassen, oude straatjes, grasvelden en zelfs een boerderij: een frisse neus en poëzie. Deze wandeling biedt ook een mooi uitzicht over de stad die zich langs de Maas uitstrekt. Vanaf deze heuvel is duidelijk waarom Luik ‘de stad met honderd klokkentorens’ wordt genoemd. In de middeleeuwen stonden er druiven en zelfs vijgenbomen op deze terrassen die heel gunstig liggen en een goed gedraineerde bodem hebben. In de Renaissance legde de Teutonische orde er een tuin aan.  © G. Rouzeau/ViaMichelin Er zijn verschillende toegangswegen: door in de Rue Hors-Château naar beneden toe te lopen. De trappen van de Montagne de Bueren, 374 treden, boden de garnizoenssoldaten een snelle toegang tot het stadscentrum zonder dat ze over de Rue Pierreuse hoefden. Het is één van de oudste wegen van Luik, die de stad verbond met Tongres. De naam verwijst naar het delven van stenen wat hier vanaf de 13e eeuw gebeurde. Het is leuk om te wandelen door deze volkswijk waar het ‘boboïsation’ proces volop gaande is. Bovendien liggen er verschillende interessante adressen in deze straat, waaronder de Ferme de la Vache op nummer 113; een plek van sociale herintegratie door collectieve groenteteelt. Eén keer per week is er een table d’hôte. De boerderij heet al zo sinds de 18e eeuw. Achter de moestuin beginnen de boomgaarden en de weides van Favechamps; echt een stukje natuur midden in de stad. Een radicaal andere omgeving! Andere museaMuseum voor de Waalse Kunst Als u slechts één museum kunt bezoeken, dan zou het dit moeten zijn. Niet vanwege het gebouw; een verschrikkelijke betonnen puist uit de jaren ’80 in het midden van de Rue Féroonstrée. Maar wel vanwege de collectie die een aantal eeuwen Brusselse en Waalse creaties omvat; van de 16e eeuw tot nu. U maakt kennis met Henri Blès die de kunst van de landschappen in Wallonië heeft geïntroduceerd. Met Lambert Lombard (zie ook zijn schitterende portret door Mor Antonis), officieel schilder van prins-bisschop Erard de la Mark en een groot humanist; met Léonard de France, maker van enkele dagelijks scènes in de stijl van Boilly; met Antoine Joseph Wiertz, een onmogelijk in te delen klassieke presymbolist wiens Rosine een bedwelmende sensualiteit uitstraalt; met Hippolyte Boulenger, de leider van de Tervuren school (de equivalent van de Franse school van Barbizon); met Gustave Serrurier-Bovy, decorateur, architect en meubelmaker die de Art Nouveau vertegenwoordigt en tevens (lang voor IKEA) uitvinder was van meubelkits. Bezoek MAD! MAD staat voor Musée des Arts Différents (Museum voor Andere Kunsten) en is gewijd aan creaties van geestelijk gehandicapte artiesten (Outsider Art). In strikte termen van artistieke kwaliteit, is de collectie bij MAD net zo goed als op andere plaatsen, maar deze werken zijn geselecteerd op hun esthetische waarde.  © G. Rouzeau/ViaMichelin Zondag: La Batte marktDit Luikse instituut strekt zich uit over meer dan anderhalve kilometer langs de oever van de Maas. Kleding, snuisterijen, groenten, fruit, kaas, vis, vleeswaren, Italiaanse producten, maar ook katten, honden en vogels… Vroeger werden er trouwens zangwedstrijden met vinken georganiseerd. Tegenwoordig kan men altijd nog een deuntje zingen in Les Olivettes, een café chantant waar de piano ter beschikking staat van de klanten. Op deze markt in de stijl van een souk kan men de maag vullen met frites, churros of broodjes worst en daarbij een drankje nemen in Café Lequet (wat eigenlijk een restaurant is). Duik zeker eens in de massa om te luisteren naar deze mix van accenten en talen die horen bij Luik. Praktische informatieHotel Hors-Château Rue Hors-Château, 62 4000 Luik Tel. : + 32 (0)4 250 60 68, +32 (0)4 250 56 31. Dit kleine charmante design hotel, gelegen in een doodlopend straatje in één van de mooiste straten van Luik heeft negen kamers in een 18e eeuws huis. Het is hier rustig en u zit op vijf minuten afstand van de Place du Marché en de Place Saint-Lambert. Kamer 1 is een zeer aangename duplex, maar pas op voor de trap die bijna verticaal is! Het hotel wordt afgeraden voor mensen die minder mobiele zijn omdat er geen lift is. Office du tourisme (VVV) Féronstrée, 92 4000 Luik Tel. + 32 (0)4 221 92 21, fax +32 (0)4 221 92 22 Maison du tourisme du pays de Liège (Toeristische informatie) Place Saint-Lambert, 35 4000 Luik Tel. +32 (0)4 237 92 92, fax +32 (0)4 237 92 93 Musée d’Art wallon (Museum voor de Waalse Kunst) Féronstrée, 86 4000 Luik tel. +32 (0) 4 221 92 31 MAD musée Parc d’Avroy 4000 Luik Tel. + 32 (0) 4 222 32 95 Musée d’Ansembourg En Feronstrée, 114 4000 Luik | 
